جایگاه فعل در جمله‌ی آلمانی: قانون فعل دوم، جمله‌ی پرسشی و امری

۸ دقیقه مطالعه ۱۰ تمرین ۱۲ مثال با تلفظ صوتی به‌روزرسانی:
فهرست این درس
  1. ۱. معرفی موضوع
  2. ۲. قوانین گرامری
  3. ۳. مثال‌های کاربردی
  4. ۴. مقایسه با زبان فارسی
  5. ۵. اشتباهات رایج
  6. ۶. تمرین
  7. ۷. پاسخ تمرین‌ها
  8. ۸. جمع‌بندی و درس بعدی
۱

معرفی موضوع

اگر فقط یک قانون از گرامر آلمانی را یاد بگیری، باید همین باشد: در جمله‌ی خبری، فعل همیشه در جایگاه دوم است. نه سوم، نه آخر؛ دوم.

این قانون برای فارسی‌زبان‌ها دلپذیر است، چون فارسی فعل را آخر جمله می‌گذارد و آلمانی آن را به وسط جمله می‌آورد. در عوض، آلمانی ترتیب اجزای جمله را آزادتر می‌گذارد: می‌توانی جمله را با فاعل شروع کنی یا با زمان و مکان، به شرط اینکه فعل جای دومش را نگه دارد.

روی هر واژه‌ی رنگی کلیک کن تا تلفظش را بشنوی. برای جمله‌های بخش مثال‌ها دو دکمه داریم: پخش عادی و پخش آهسته.

۲

قوانین گرامری

قانون فعل دوم (V2) در جمله‌ی خبری

جایگاه ۱ جایگاه ۲ (فعل) بقیه
Ich lerne heute Deutsch.
Heute lerne ich Deutsch.
Deutsch lerne ich heute.

جایگاه اول می‌تواند فقط یک عنصر باشد: فاعل، یا زمان، یا مکان، یا مفعول. اما فعل همیشه بعد از آن می‌آید؛ پس وقتی چیزی غیر از فاعل را اول می‌گذاری، فاعل بعد از فعل می‌رود. به این وارونگی (Inversion) می‌گویند.

  • Ich gehe morgen ins Kino.
  • Morgen gehe ich ins Kino. (نه Morgen ich gehe)

ترتیب معمول بقیه‌ی اجزا: زمان، شیوه، مکان

Ich fahre **heute** **mit dem Bus** **nach Berlin**. (زمان، شیوه، مکان)

جمله‌ی پرسشی

نوع قانون مثال
بله / نه فعل در جایگاه اول Wohnst du in Berlin?
کلمه‌ی پرسشی کلمه‌ی پرسشی اول، فعل دوم Wo wohnst du?

کلمه‌های پرسشی پرکاربرد: Wer? (کی) · Was? (چه) · Wo? (کجا) · Woher? (از کجا) · Wohin? (به کجا) · Wann? (کی) · Wie? (چطور) · Warum? (چرا)

جمله‌ی امری: فعل اول

Komm bitte! · Sprechen Sie langsam! · Mach das Fenster auf!

فعل کمکی و فعل اصلی: چنگک جمله (Satzklammer)

وقتی دو فعل هست (فعل وجهی + مصدر، یا فعل کمکی + اسم مفعول)، فعل صرف‌شده دوم می‌ماند و فعل دوم آخر جمله می‌رود:

  • Ich **möchte** einen Kaffee **trinken**.
  • Ich **habe** gestern Pizza **gegessen**.

اگر در جمله‌ی خبری فعل را جایی غیر از دوم می‌گذاری، مطمئن باش دچار خطا شده‌ای. یک بار بلند بخوان: «اول یک چیز، بعد فعل.»

۳

مثال‌های کاربردی

  • Ich lerne heute Deutsch.

    من امروز آلمانی می‌خوانم.

    تلفظ تقریبی: ایش لِرنِه هویته دویچ

    فاعل اول
  • Heute lerne ich Deutsch.

    امروز من آلمانی می‌خوانم.

    زمان اول، فعل دوم، بعد فاعل
  • Morgen gehe ich ins Kino.

    فردا به سینما می‌روم.

    وارونگی
  • Am Wochenende besuche ich meine Eltern.

    آخر هفته به دیدن پدر و مادرم می‌روم.

    زمان اول
  • Wo wohnst du?

    کجا زندگی می‌کنی؟

    تلفظ تقریبی: وُ ونست دو؟

    کلمه‌ی پرسشی + فعل
  • Was machst du am Wochenende?

    آخر هفته چه می‌کنی؟

    کلمه‌ی پرسشی + فعل
  • Wohnst du in Berlin?

    تو در برلین زندگی می‌کنی؟

    پرسش بله/نه: فعل اول
  • Kommst du heute Abend?

    امشب می‌آیی؟

    پرسش بله/نه
  • Komm bitte!

    لطفاً بیا!

    امری: فعل اول
  • Ich möchte einen Kaffee trinken.

    می‌خواهم یک قهوه بنوشم.

    فعل وجهی دوم، مصدر آخر
  • Ich fahre heute mit dem Bus nach Berlin.

    من امروز با اتوبوس به برلین می‌روم.

    زمان، شیوه، مکان
  • Warum lernst du Deutsch?

    چرا آلمانی می‌خوانی؟

۴

مقایسه با زبان فارسی

فارسی فعل را آخر جمله می‌گذارد («من امروز آلمانی می‌خوانم») و آلمانی دوم. این تفاوت چند نتیجه دارد:

  • فارسی‌زبان‌ها ناخودآگاه فعل را آخر می‌برند: Ich heute Deutsch lerne از ساختار فارسی می‌آید و غلط است؛ درست Ich lerne heute Deutsch.
  • وارونگی در فارسی وجود ندارد. «امروز من آلمانی می‌خوانم» در فارسی فعل ثابت می‌ماند، اما در آلمانی بعد از «امروز» فعل می‌آید و بعد فاعل: Heute lerne ich.
  • سؤال در فارسی با لحن و کلمه‌ی پرسشی «آیا» ساخته می‌شود؛ در آلمانی با جابه‌جایی فعل: «تو کجا زندگی می‌کنی؟» می‌شود Wo wohnst du? (فعل دوم) و «زندگی می‌کنی؟» می‌شود Wohnst du? (فعل اول).
  • فعل کمکی دوم و فعل اصلی آخر: این شبیه فارسی است («می‌خواهم یک قهوه بنوشم»)؛ فقط فعل صرف‌شده در آلمانی دوم می‌ماند.
  • فاعل همیشه لازم است، در حالی که فارسی می‌تواند حذفش کند.
۵

اشتباهات رایج

این‌ها خطاهایی هستند که فارسی‌زبان‌ها بیشتر از بقیه مرتکب می‌شوند، چون از فارسی به ذهنشان می‌آید.

Heute ich gehe ins Kino.

Heute gehe ich ins Kino.

وقتی جمله را با زمان شروع می‌کنی، فعل می‌آید دوم و فاعل بعد از آن.

Ich Deutsch lerne.

Ich lerne Deutsch.

فعل صرف‌شده باید در جایگاه دوم باشد، نه آخر جمله.

Du wohnst wo?

Wo wohnst du?

کلمه‌ی پرسشی اول می‌آید و فعل دوم.

Wohnen du in Berlin?

Wohnst du in Berlin?

فعل باید برای du صرف شود: wohnst.

Ich möchte trinken einen Kaffee.

Ich möchte einen Kaffee trinken.

مصدرِ دوم (فعل اصلی) به آخر جمله می‌رود.

Morgen ich besuche meine Oma.

Morgen besuche ich meine Oma.

بعد از Morgen فعل جایگاه دوم را می‌گیرد.

۶

تمرین

۱۰ سؤال. بعد از هر پاسخ، بلافاصله دلیلش را می‌بینی. جواب‌ها را در بخش بعدی هم می‌توانی دوباره مرور کنی.

حرف‌های ویژه:
  1. ۱

    Which sentence is correct?

  2. ۲

    Which question is correct?

  3. ۳

    Which is a yes/no question?

  4. ۴

    Which sentence is correct?

  5. ۵

    Which is an imperative (امری)?

  6. ۶

    Morgen ich ins Kino. (gehen)

    راهنما: gehen

  7. ۷

    Wo du? (wohnen)

    راهنما: wohnen

  8. ۸

    du heute Abend? (kommen)

    راهنما: kommen

  9. ۹

    Was du am Wochenende? (machen)

    راهنما: machen

  10. ۱۰

    Ich möchte einen Kaffee . (trinken)

    راهنما: مصدر

۷

پاسخ تمرین‌ها

نمایش پاسخ و دلیل همه‌ی سؤال‌ها
  1. ۱

    Which sentence is correct?

    پاسخ درست: Heute lerne ich Deutsch.

    فعل در جایگاه دوم و بعد فاعل: Heute lerne ich Deutsch.

  2. ۲

    Which question is correct?

    پاسخ درست: Wo wohnst du?

    کلمه‌ی پرسشی اول و فعل دوم.

  3. ۳

    Which is a yes/no question?

    پاسخ درست: Wohnst du in Berlin?

    پرسش بله/نه با فعل در جایگاه اول شروع می‌شود.

  4. ۴

    Which sentence is correct?

    پاسخ درست: Ich möchte einen Kaffee trinken.

    فعل وجهی دوم، مصدر آخر جمله.

  5. ۵

    Which is an imperative (امری)?

    پاسخ درست: Komm bitte!

    جمله‌ی امری با فعل در جایگاه اول شروع می‌شود.

  6. ۶

    Morgen gehe ich ins Kino. (gehen)

    بعد از Morgen فعل در جایگاه دوم می‌آید و با ich صرف می‌شود.

  7. ۷

    Wo wohnst du? (wohnen)

    بعد از کلمه‌ی پرسشی، فعل صرف‌شده با du.

  8. ۸

    Kommst du heute Abend? (kommen)

    در پرسش بله/نه فعل اول می‌آید.

  9. ۹

    Was machst du am Wochenende? (machen)

    بعد از Was فعل دوم و صرف‌شده با du.

  10. ۱۰

    Ich möchte einen Kaffee trinken. (trinken)

    فعل اصلی بعد از möchte به صورت مصدر به آخر جمله می‌رود.

۸

جمع‌بندی و درس بعدی

  • جمله‌ی خبری: فعل صرف‌شده همیشه دوم است (Heute gehe ich ...).
  • پرسش بله/نه: فعل اول؛ پرسش با کلمه‌ی پرسشی: کلمه‌ی پرسشی اول و فعل دوم.
  • جمله‌ی امری: فعل اول.
  • وقتی دو فعل داری، فعل صرف‌شده دوم و فعل دیگر (مصدر یا اسم مفعول) آخر جمله می‌رود.
پیشرفتت فقط روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌های مرتبط

گرامر را با واژه‌ها قوی کن

قاعده‌ها وقتی کارآمد می‌شوند که واژه‌ی کافی برای ساختن جمله داشته باشی. واژه‌های آلمانی را با جعبه لایتنر یاد بگیر تا فراموش نشوند.