جایگاه فعل در جملهی آلمانی: قانون فعل دوم، جملهی پرسشی و امری
فهرست این درس
معرفی موضوع
اگر فقط یک قانون از گرامر آلمانی را یاد بگیری، باید همین باشد: در جملهی خبری، فعل همیشه در جایگاه دوم است. نه سوم، نه آخر؛ دوم.
این قانون برای فارسیزبانها دلپذیر است، چون فارسی فعل را آخر جمله میگذارد و آلمانی آن را به وسط جمله میآورد. در عوض، آلمانی ترتیب اجزای جمله را آزادتر میگذارد: میتوانی جمله را با فاعل شروع کنی یا با زمان و مکان، به شرط اینکه فعل جای دومش را نگه دارد.
روی هر واژهی رنگی کلیک کن تا تلفظش را بشنوی. برای جملههای بخش مثالها دو دکمه داریم: پخش عادی و پخش آهسته.
قوانین گرامری
قانون فعل دوم (V2) در جملهی خبری
| جایگاه ۱ | جایگاه ۲ (فعل) | بقیه |
|---|---|---|
Ich |
lerne |
heute Deutsch. |
Heute |
lerne |
ich Deutsch. |
Deutsch |
lerne |
ich heute. |
جایگاه اول میتواند فقط یک عنصر باشد: فاعل، یا زمان، یا مکان، یا مفعول. اما فعل همیشه بعد از آن میآید؛ پس وقتی چیزی غیر از فاعل را اول میگذاری، فاعل بعد از فعل میرود. به این وارونگی (Inversion) میگویند.
Ich gehe morgen ins Kino.Morgen gehe ich ins Kino.(نهMorgen ich gehe)
ترتیب معمول بقیهی اجزا: زمان، شیوه، مکان
Ich fahre **heute** **mit dem Bus** **nach Berlin**. (زمان، شیوه، مکان)
جملهی پرسشی
| نوع | قانون | مثال |
|---|---|---|
| بله / نه | فعل در جایگاه اول | Wohnst du in Berlin? |
| کلمهی پرسشی | کلمهی پرسشی اول، فعل دوم | Wo wohnst du? |
کلمههای پرسشی پرکاربرد: Wer? (کی) · Was? (چه) · Wo? (کجا) · Woher? (از کجا) · Wohin? (به کجا) · Wann? (کی) · Wie? (چطور) · Warum? (چرا)
جملهی امری: فعل اول
Komm bitte! · Sprechen Sie langsam! · Mach das Fenster auf!
فعل کمکی و فعل اصلی: چنگک جمله (Satzklammer)
وقتی دو فعل هست (فعل وجهی + مصدر، یا فعل کمکی + اسم مفعول)، فعل صرفشده دوم میماند و فعل دوم آخر جمله میرود:
Ich **möchte** einen Kaffee **trinken**.Ich **habe** gestern Pizza **gegessen**.
اگر در جملهی خبری فعل را جایی غیر از دوم میگذاری، مطمئن باش دچار خطا شدهای. یک بار بلند بخوان: «اول یک چیز، بعد فعل.»
مثالهای کاربردی
-
Ich lerne heute Deutsch.
من امروز آلمانی میخوانم.
تلفظ تقریبی: ایش لِرنِه هویته دویچ
فاعل اول -
Heute lerne ich Deutsch.
امروز من آلمانی میخوانم.
زمان اول، فعل دوم، بعد فاعل -
Morgen gehe ich ins Kino.
فردا به سینما میروم.
وارونگی -
Am Wochenende besuche ich meine Eltern.
آخر هفته به دیدن پدر و مادرم میروم.
زمان اول -
Wo wohnst du?
کجا زندگی میکنی؟
تلفظ تقریبی: وُ ونست دو؟
کلمهی پرسشی + فعل -
Was machst du am Wochenende?
آخر هفته چه میکنی؟
کلمهی پرسشی + فعل -
Wohnst du in Berlin?
تو در برلین زندگی میکنی؟
پرسش بله/نه: فعل اول -
Kommst du heute Abend?
امشب میآیی؟
پرسش بله/نه -
Komm bitte!
لطفاً بیا!
امری: فعل اول -
Ich möchte einen Kaffee trinken.
میخواهم یک قهوه بنوشم.
فعل وجهی دوم، مصدر آخر -
Ich fahre heute mit dem Bus nach Berlin.
من امروز با اتوبوس به برلین میروم.
زمان، شیوه، مکان -
Warum lernst du Deutsch?
چرا آلمانی میخوانی؟
مقایسه با زبان فارسی
فارسی فعل را آخر جمله میگذارد («من امروز آلمانی میخوانم») و آلمانی دوم. این تفاوت چند نتیجه دارد:
- فارسیزبانها ناخودآگاه فعل را آخر میبرند:
Ich heute Deutsch lerneاز ساختار فارسی میآید و غلط است؛ درستIch lerne heute Deutsch. - وارونگی در فارسی وجود ندارد. «امروز من آلمانی میخوانم» در فارسی فعل ثابت میماند، اما در آلمانی بعد از «امروز» فعل میآید و بعد فاعل:
Heute lerne ich. - سؤال در فارسی با لحن و کلمهی پرسشی «آیا» ساخته میشود؛ در آلمانی با جابهجایی فعل: «تو کجا زندگی میکنی؟» میشود
Wo wohnst du?(فعل دوم) و «زندگی میکنی؟» میشودWohnst du?(فعل اول). - فعل کمکی دوم و فعل اصلی آخر: این شبیه فارسی است («میخواهم یک قهوه بنوشم»)؛ فقط فعل صرفشده در آلمانی دوم میماند.
- فاعل همیشه لازم است، در حالی که فارسی میتواند حذفش کند.
اشتباهات رایج
اینها خطاهایی هستند که فارسیزبانها بیشتر از بقیه مرتکب میشوند، چون از فارسی به ذهنشان میآید.
Heute ich gehe ins Kino.
Heute gehe ich ins Kino.
وقتی جمله را با زمان شروع میکنی، فعل میآید دوم و فاعل بعد از آن.
Ich Deutsch lerne.
Ich lerne Deutsch.
فعل صرفشده باید در جایگاه دوم باشد، نه آخر جمله.
Du wohnst wo?
Wo wohnst du?
کلمهی پرسشی اول میآید و فعل دوم.
Wohnen du in Berlin?
Wohnst du in Berlin?
فعل باید برای du صرف شود: wohnst.
Ich möchte trinken einen Kaffee.
Ich möchte einen Kaffee trinken.
مصدرِ دوم (فعل اصلی) به آخر جمله میرود.
Morgen ich besuche meine Oma.
Morgen besuche ich meine Oma.
بعد از Morgen فعل جایگاه دوم را میگیرد.
تمرین
۱۰ سؤال. بعد از هر پاسخ، بلافاصله دلیلش را میبینی. جوابها را در بخش بعدی هم میتوانی دوباره مرور کنی.
-
۱
Which sentence is correct?
-
۲
Which question is correct?
-
۳
Which is a yes/no question?
-
۴
Which sentence is correct?
-
۵
Which is an imperative (امری)?
-
۶
Morgen ich ins Kino. (gehen)
راهنما: gehen
-
۷
Wo du? (wohnen)
راهنما: wohnen
-
۸
du heute Abend? (kommen)
راهنما: kommen
-
۹
Was du am Wochenende? (machen)
راهنما: machen
-
۱۰
Ich möchte einen Kaffee . (trinken)
راهنما: مصدر
پاسخ تمرینها
نمایش پاسخ و دلیل همهی سؤالها
-
۱
Which sentence is correct?
پاسخ درست: Heute lerne ich Deutsch.
فعل در جایگاه دوم و بعد فاعل:
Heute lerne ich Deutsch. -
۲
Which question is correct?
پاسخ درست: Wo wohnst du?
کلمهی پرسشی اول و فعل دوم.
-
۳
Which is a yes/no question?
پاسخ درست: Wohnst du in Berlin?
پرسش بله/نه با فعل در جایگاه اول شروع میشود.
-
۴
Which sentence is correct?
پاسخ درست: Ich möchte einen Kaffee trinken.
فعل وجهی دوم، مصدر آخر جمله.
-
۵
Which is an imperative (امری)?
پاسخ درست: Komm bitte!
جملهی امری با فعل در جایگاه اول شروع میشود.
-
۶
Morgen gehe ich ins Kino. (gehen)
بعد از
Morgenفعل در جایگاه دوم میآید و باichصرف میشود. -
۷
Wo wohnst du? (wohnen)
بعد از کلمهی پرسشی، فعل صرفشده با
du. -
۸
Kommst du heute Abend? (kommen)
در پرسش بله/نه فعل اول میآید.
-
۹
Was machst du am Wochenende? (machen)
بعد از
Wasفعل دوم و صرفشده باdu. -
۱۰
Ich möchte einen Kaffee trinken. (trinken)
فعل اصلی بعد از
möchteبه صورت مصدر به آخر جمله میرود.
جمعبندی و درس بعدی
- جملهی خبری: فعل صرفشده همیشه دوم است (
Heute gehe ich ...). - پرسش بله/نه: فعل اول؛ پرسش با کلمهی پرسشی: کلمهی پرسشی اول و فعل دوم.
- جملهی امری: فعل اول.
- وقتی دو فعل داری، فعل صرفشده دوم و فعل دیگر (مصدر یا اسم مفعول) آخر جمله میرود.
درسهای مرتبط
تفاوت sein و haben در آلمانی: صرف فعل و کاربرد هر کدام
دو فعل مهم آلمانی را درست بشناس: صرف sein (بودن) و haben (داشتن) در زمان حال، تفاوت کاربردشان، عبارتهایی مثل Hunger haben و اشتباههای رایج فارسیزبانها.
تفاوت weil و denn در آلمانی: جملهی فرعی و جایگاه فعل
تفاوت weil و denn را بفهم: جملهی فرعی با فعل در آخر، جملهی همپایه با فعل دوم، و کاربرد dass و wenn، همراه با مثال، اشتباههای رایج و تمرین.
ساخت زمان Perfekt در آلمانی: کِی haben و کِی sein؟
زمان گذشتهی گفتاری آلمانی را یاد بگیر: ساخت Perfekt با haben و sein و Partizip II، فعلهای باقاعده و بیقاعده و جداشدنی، با جدول، مثال و تمرین.
گرامر را با واژهها قوی کن
قاعدهها وقتی کارآمد میشوند که واژهی کافی برای ساختن جمله داشته باشی. واژههای آلمانی را با جعبه لایتنر یاد بگیر تا فراموش نشوند.