تفاوت der، die و das در آلمانی: جنسیت اسم‌ها و راه‌های تشخیص آن

۸ دقیقه مطالعه ۱۰ تمرین ۱۲ مثال با تلفظ صوتی به‌روزرسانی:
فهرست این درس
  1. ۱. معرفی موضوع
  2. ۲. قوانین گرامری
  3. ۳. مثال‌های کاربردی
  4. ۴. مقایسه با زبان فارسی
  5. ۵. اشتباهات رایج
  6. ۶. تمرین
  7. ۷. پاسخ تمرین‌ها
  8. ۸. جمع‌بندی و درس بعدی
۱

معرفی موضوع

فارسی جنسیت دستوری ندارد، پس اولین باری که می‌فهمی در آلمانی هر اسم یکی از سه جنس مذکر، مؤنث یا خنثی دارد عجیب به نظر می‌رسد. der Tisch (میز، مذکر)، die Lampe (چراغ، مؤنث)، das Buch (کتاب، خنثی).

دلیلش را نباید در معنی جست‌وجو کرد: das Mädchen (دختر) خنثی است و die Sonne (خورشید) مؤنث. اما خبر خوب این است که ترفندهایی هست که حدود ۸۰٪ جنس‌ها را فقط از روی پایان کلمه می‌توانی حدس بزنی، و بقیه را باید همراه حرف تعریفشان یاد بگیری.

روی هر واژه‌ی رنگی کلیک کن تا تلفظش را بشنوی. برای جمله‌های بخش مثال‌ها دو دکمه داریم: پخش عادی و پخش آهسته.

۲

قوانین گرامری

حرف تعریف معین و نامعین (حالت فاعلی، Nominativ)

جنس معین (the) نامعین (a/an) مثال
مذکر (maskulin) der ein der Tisch / ein Tisch
مؤنث (feminin) die eine die Lampe / eine Lampe
خنثی (neutral) das ein das Buch / ein Buch
جمع (Plural) die (ندارد) die Bücher

ترفندهایی برای حدس جنسیت

مذکر (der):

  • روزها، ماه‌ها، فصل‌ها و جهت‌ها: der Montag، der Mai، der Sommer، der Norden
  • پایان‌های -er (شغل مرد): der Lehrer، -ling: der Frühling، -ismus: der Tourismus

مؤنث (die):

  • پایان‌های -ung: die Zeitung، -heit / -keit: die Freiheit، die Möglichkeit
  • پایان‌های -schaft: die Freundschaft، -ion: die Nation، -tät: die Universität، -in (زن): die Lehrerin
  • بیشتر اسم‌هایی که به -e ختم می‌شوند: die Lampe، die Blume، die Katze

خنثی (das):

  • پایان‌های -chen و -lein (کوچک‌کننده): das Mädchen، das Fräulein
  • پایان‌های -ment و -um: das Dokument، das Museum
  • مصدرهایی که اسم شده‌اند: das Essen (غذا)، das Lernen

جمع

در آلمانی جمع الگوی ثابت ندارد؛ پنج شکل رایج هست و بهتر است همراه اسم یاد بگیری:

شکل مثال
-e der Tisch → die Tische
-e + اوملاوت der Gast → die Gäste
-er das Kind → die Kinder
-n / -en die Frau → die Frauen
-s das Auto → die Autos
بدون پایانه der Lehrer → die Lehrer

هیچ‌وقت اسم را تنها یاد نگیر. همیشه با der/die/das یاد بگیر: «Tisch» نه، «der Tisch». بعضی‌ها با کارت‌های رنگی (آبی، قرمز، سبز) این کار را آسان‌تر می‌کنند، و جعبه لایتنر هم برای همین کار عالی است.

۳

مثال‌های کاربردی

  • Das ist ein Tisch.

    این یک میز است.

    تلفظ تقریبی: داس ایست آین تیش

    der Tisch
  • Das ist eine Lampe.

    این یک چراغ است.

    تلفظ تقریبی: داس ایست آینِه لامپِه

    die Lampe
  • Das ist ein Buch.

    این یک کتاب است.

    تلفظ تقریبی: داس ایست آین بوخ

    das Buch
  • Der Mann ist Lehrer.

    آن مرد معلم است.

    der Mann
  • Die Frau ist Ärztin.

    آن زن پزشک است.

    die Frau، شغل مؤنث با -in
  • Das Kind spielt im Garten.

    بچه در باغ بازی می‌کند.

    das Kind
  • Das Mädchen liest eine Zeitung.

    دختر یک روزنامه می‌خواند.

    das Mädchen (خنثی!)، die Zeitung
  • Die Universität ist groß.

    دانشگاه بزرگ است.

    -tät: مؤنث
  • Der Sommer ist heiß.

    تابستان گرم است.

    فصل‌ها مذکرند
  • Das Museum ist am Montag geschlossen.

    موزه دوشنبه بسته است.

    -um خنثی، روزها مذکر
  • Die Bücher liegen auf dem Tisch.

    کتاب‌ها روی میز هستند.

    جمع: die Bücher
  • Ich habe zwei Kinder.

    من دو بچه دارم.

    جمع: Kinder
۴

مقایسه با زبان فارسی

فارسی جنسیت دستوری ندارد و جمله «او» برای مرد و زن یکی است. این‌ها چیزهایی‌اند که باید به آن‌ها عادت کنی:

  • جنس آلمانی به معنی ربطی ندارد. das Mädchen (دختر) خنثی است چون پایانه‌ی -chen دارد، و der Löffel (قاشق) مذکر است. دنبال منطق معنایی نگرد.
  • در فارسی ـها برای جمع کافی است؛ در آلمانی پایانه‌ی جمع به اسم بستگی دارد، پس اسم را با جمعش یاد بگیر (das Kind, die Kinder).
  • همه‌ی اسم‌ها با حرف بزرگ شروع می‌شوند: das Buch، der Tisch، حتی وسط جمله. فارسی حرف بزرگ ندارد و نوشتن tisch با حرف کوچک غلط است.
  • حرف تعریف همه‌ی جمله را عوض می‌کند. در درس‌های بعد می‌بینی که der در حالت‌های دیگر به den، dem و des تبدیل می‌شود؛ پس همین‌جا درست یاد بگیر.
  • در جمع جنس مهم نیست: همه die می‌شوند: die Tische، die Lampen، die Bücher.
۵

اشتباهات رایج

این‌ها خطاهایی هستند که فارسی‌زبان‌ها بیشتر از بقیه مرتکب می‌شوند، چون از فارسی به ذهنشان می‌آید.

das Frau

die Frau

Frau مؤنث است، پس die. جنس را از روی معنی حدس نزن، با اسم یاد بگیر.

der Mädchen

das Mädchen

پایانه‌ی -chen همیشه خنثی است، حتی اگر موجود دختر باشد.

Das ist ein Lampe.

Das ist eine Lampe.

برای اسم مؤنث حرف تعریف نامعین eine است.

Das ist ein tisch.

Das ist ein Tisch.

اسم‌های آلمانی همیشه با حرف بزرگ نوشته می‌شوند.

die Kind

das Kind

مفرد Kind خنثی است و جمعش die Kinder. die فقط برای مؤنث و جمع است.

۶

تمرین

۱۰ سؤال. بعد از هر پاسخ، بلافاصله دلیلش را می‌بینی. جواب‌ها را در بخش بعدی هم می‌توانی دوباره مرور کنی.

حرف‌های ویژه:
  1. ۱

    ___ Zeitung ist neu.

  2. ۲

    ___ Mädchen ist hier.

  3. ۳

    ___ Lehrer ist freundlich. (مرد)

  4. ۴

    ___ Universität ist groß.

  5. ۵

    ___ Museum ist offen.

  6. ۶

    Which is correct?

  7. ۷

    Das ist Lampe. (eine / ein)

    راهنما: eine / ein

  8. ۸

    Sommer ist heiß. (der / die / das)

    راهنما: فصل → مذکر

  9. ۹

    Frau ist Ärztin. (der / die / das)

    راهنما: die / der

  10. ۱۰

    Ich habe zwei . (das Kind → جمع)

    راهنما: -er

۷

پاسخ تمرین‌ها

نمایش پاسخ و دلیل همه‌ی سؤال‌ها
  1. ۱

    Die Zeitung ist neu.

    پایانه‌ی -ung همیشه مؤنث است: die Zeitung.

  2. ۲

    Das Mädchen ist hier.

    پایانه‌ی -chen خنثی است: das Mädchen.

  3. ۳

    Der Lehrer ist freundlich. (مرد)

    پایانه‌ی -er برای شغل مرد مذکر است: der Lehrer.

  4. ۴

    Die Universität ist groß.

    پایانه‌ی -tät مؤنث است.

  5. ۵

    Das Museum ist offen.

    پایانه‌ی -um معمولاً خنثی است: das Museum.

  6. ۶

    Which is correct?

    پاسخ درست: Das ist ein Buch.

    Buch خنثی است، پس ein و با حرف بزرگ.

  7. ۷

    Das ist eine Lampe. (eine / ein)

    Lampe مؤنث است، پس eine.

  8. ۸

    Der Sommer ist heiß. (der / die / das)

    فصل‌ها مذکرند.

  9. ۹

    Die Frau ist Ärztin. (der / die / das)

    Frau مؤنث است.

  10. ۱۰

    Ich habe zwei Kinder. (das Kind → جمع)

    جمع Kind می‌شود Kinder.

۸

جمع‌بندی و درس بعدی

  • هر اسم یک جنس دارد: مذکر der، مؤنث die، خنثی das؛ در جمع همه die.
  • پایان کلمه کمک می‌کند: -ung، -heit، -keit، -tät مؤنث؛ -chen، -um، -ment خنثی؛ فصل‌ها و روزها مذکر.
  • نامعین: ein (مذکر و خنثی)، eine (مؤنث).
  • همیشه اسم را همراه حرف تعریف و جمعش یاد بگیر و آن را با حرف بزرگ بنویس.
پیشرفتت فقط روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌های مرتبط

گرامر را با واژه‌ها قوی کن

قاعده‌ها وقتی کارآمد می‌شوند که واژه‌ی کافی برای ساختن جمله داشته باشی. واژه‌های آلمانی را با جعبه لایتنر یاد بگیر تا فراموش نشوند.