ساخت زمان گذشته‌ی passé composé در فرانسوی با avoir و être

۸ دقیقه مطالعه ۱۰ تمرین ۱۲ مثال با تلفظ صوتی به‌روزرسانی:
فهرست این درس
  1. ۱. معرفی موضوع
  2. ۲. قوانین گرامری
  3. ۳. مثال‌های کاربردی
  4. ۴. مقایسه با زبان فارسی
  5. ۵. اشتباهات رایج
  6. ۶. تمرین
  7. ۷. پاسخ تمرین‌ها
  8. ۸. جمع‌بندی و درس بعدی
۱

معرفی موضوع

برای گفتن اینکه دیروز چه کرده‌ای، فرانسوی از passé composé استفاده می‌کند: J'ai mangé une pizza، Je suis allé au cinéma. ساختش دو تکه دارد: فعل کمکی (avoir یا être) صرف‌شده، و اسم مفعول (participe passé).

اگر درس‌های être و avoir را خوانده باشی، نیمی از کار را کرده‌ای. حالا فقط دو سؤال می‌ماند: اسم مفعول چیست؟ و کدام فعل کمکی؟

روی هر واژه‌ی رنگی کلیک کن تا تلفظش را بشنوی. برای جمله‌های بخش مثال‌ها دو دکمه داریم: پخش عادی و پخش آهسته.

۲

قوانین گرامری

ساخت

فاعل + avoir/être (صرف‌شده) + participe passé

  • J'**ai** mangé. · Nous **avons** fini.
  • Je **suis** allé. · Elle **est** partie.

participe passé

گروه قاعده مثال
-er -é parler → parlé، manger → mangé
-ir (باقاعده) -i finir → fini، choisir → choisi
-re (باقاعده) -u vendre → vendu، attendre → attendu

بی‌قاعده‌های پرکاربرد:

مصدر participe passé مصدر participe passé
avoir eu être été
faire fait prendre pris
voir vu mettre mis
dire dit écrire écrit
boire bu lire lu
venir venu pouvoir pu

avoir یا être؟

بیشتر فعل‌ها با avoir می‌آیند: J'ai mangé، Il a travaillé، Nous avons vu.

با être:

  1. چند فعل حرکت و تغییر که با «DR & MRS VANDERTRAMP» حفظ می‌شوند: devenir، revenir، monter، rester، sortir، venir، aller، naître، descendre، entrer، retourner، tomber، rentrer، arriver، mourir، partir.
  2. همه‌ی فعل‌های بازتابی (pronominal): Je me suis levé.

هماهنگی با être

با être اسم مفعول با فاعل هماهنگ می‌شود: مؤنث +e، جمع +s:

  • Il est allé. · Elle est allée. · Ils sont allés. · Elles sont allées.

با avoir هماهنگی نمی‌خواهد (مگر مفعول قبل از فعل بیاید، که در سطح بالاتر است).

نفی و سؤال

  • نفی فعل کمکی را در میان می‌گیرد: Je **n'**ai **pas** mangé.
  • سؤال: As-tu mangé ? · Est-ce que tu as mangé ?

قیدهای زمان

hier · la semaine dernière · il y a deux jours · ce matin · déjà · pas encore

ترتیب پرسیدن: ۱) آیا فعل حرکتی یا بازتابی است؟ اگر بله être، وگرنه avoir. ۲) اسم مفعول را بساز. ۳) اگر être است، هماهنگ کن.

۳

مثال‌های کاربردی

  • J'ai mangé une pizza hier.

    دیروز یک پیتزا خوردم.

    تلفظ تقریبی: ژه مانژه اون پیتزا یر

    avoir + -é
  • Nous avons fini le travail.

    ما کار را تمام کردیم.

    avoir + -i
  • Il a vendu sa voiture.

    او ماشینش را فروخت.

    avoir + -u
  • Elle a fait ses devoirs.

    او تکلیفش را انجام داد.

    بی‌قاعده: faire → fait
  • J'ai vu un bon film.

    من یک فیلم خوب دیدم.

    voir → vu
  • Je suis allé au cinéma.

    من به سینما رفتم. (گوینده مرد)

    تلفظ تقریبی: ژه سوی‌زاله او سینما

    être: aller
  • Elle est partie à huit heures.

    او ساعت هشت رفت.

    être + هماهنگی (partie)
  • Ils sont arrivés hier.

    آن‌ها دیروز رسیدند.

    être + جمع (arrivés)
  • Je me suis levé tôt.

    من زود بلند شدم.

    بازتابی: être
  • Je n'ai pas dormi.

    من نخوابیدم.

    نفی دور avoir
  • Est-ce que tu as pris le bus ?

    آیا با اتوبوس رفتی؟

    سؤال با est-ce que
  • Elles ne sont pas venues.

    آن‌ها نیامدند.

    نفی دور être + هماهنگی
۴

مقایسه با زبان فارسی

passé composé فرانسوی از نظر معنی تقریباً معادل گذشته‌ی ساده‌ی فارسی («خوردم، رفتم») است، و از نظر ساختار شبیه حال کامل انگلیسی. چند نکته:

  • «خوردم» = J'ai mangé، حتی با زمان مشخص: Hier, j'ai mangé une pizza. برخلاف انگلیسی، قید زمان مشخص مشکلی ایجاد نمی‌کند.
  • فعل کمکی همیشه صرف می‌شود و اسم مفعول ثابت می‌ماند (به‌جز هماهنگی با être). مثل فارسی که فعل کمکی «بود، شد» می‌گیریم، این‌جا هم ai، as، a را صرف می‌کنی.
  • «رفتم» در فارسی جنسیت ندارد، اما Je suis allée برای زن با e نوشته می‌شود. این هماهنگی در گفتار شنیده نمی‌شود، ولی در نوشتار لازم است.
  • être در گذشته برای فعل‌های «حرکت و تغییر مکان» است. به معنی توجه کن: «رسیدن، رفتن، آمدن، ماندن» همه être؛ «خوردن، دیدن، نوشتن» avoir.
  • نفی دور فعل کمکی است، نه اسم مفعول: Je n'ai pas mangé، و Je ne suis pas allé.
۵

اشتباهات رایج

این‌ها خطاهایی هستند که فارسی‌زبان‌ها بیشتر از بقیه مرتکب می‌شوند، چون از فارسی به ذهنشان می‌آید.

J'ai allé au cinéma.

Je suis allé au cinéma.

aller فعل حرکت است و با être ساخته می‌شود.

Je suis mangé.

J'ai mangé.

manger با avoir می‌آید.

Elle est allé à Paris.

Elle est allée à Paris.

با être اسم مفعول با فاعل (مؤنث) هماهنگ می‌شود: allée.

J'ai mangeé.

J'ai mangé.

اسم مفعول -er فقط -é است.

Je ne pas ai mangé.

Je n'ai pas mangé.

ne + فعل کمکی + pas + اسم مفعول.

J'ai fais mes devoirs.

J'ai fait mes devoirs.

اسم مفعول faire بی‌قاعده است: fait.

۶

تمرین

۱۰ سؤال. بعد از هر پاسخ، بلافاصله دلیلش را می‌بینی. جواب‌ها را در بخش بعدی هم می‌توانی دوباره مرور کنی.

حرف‌های ویژه:
  1. ۱

    Hier, j'___ mangé une pizza.

  2. ۲

    Elle ___ allée au cinéma.

  3. ۳

    What is the participe passé of "finir"?

  4. ۴

    What is the participe passé of "faire"?

  5. ۵

    Which is correct?

  6. ۶

    Which is correct?

  7. ۷

    Nous fini le travail. (avoir)

    راهنما: avoir

  8. ۸

    Ils sont . (arriver)

    راهنما: arriver + s

  9. ۹

    J'ai un bon film. (voir)

    راهنما: voir

  10. ۱۰

    Je me suis tôt. (se lever)

    راهنما: lever

۷

پاسخ تمرین‌ها

نمایش پاسخ و دلیل همه‌ی سؤال‌ها
  1. ۱

    Hier, j'ai mangé une pizza.

    manger با avoir ساخته می‌شود: j'ai.

  2. ۲

    Elle est allée au cinéma.

    aller فعل حرکت است: être.

  3. ۳

    What is the participe passé of "finir"?

    پاسخ درست: fini

    فعل‌های -ir باقاعده: -i.

  4. ۴

    What is the participe passé of "faire"?

    پاسخ درست: fait

    بی‌قاعده: fait.

  5. ۵

    Which is correct?

    پاسخ درست: Elle est partie.

    با être و فاعل مؤنث: partie.

  6. ۶

    Which is correct?

    پاسخ درست: Je n'ai pas mangé.

    نفی دور فعل کمکی.

  7. ۷

    Nous avons fini le travail. (avoir)

    finir با avoir و nous می‌شود avons.

  8. ۸

    Ils sont arrivés. (arriver)

    با être و فاعل جمع مذکر اسم مفعول -s می‌گیرد: arrivés.

  9. ۹

    J'ai vu un bon film. (voir)

    voir بی‌قاعده است: vu.

  10. ۱۰

    Je me suis levé tôt. (se lever)

    فعل بازتابی با être و اسم مفعول levé.

۸

جمع‌بندی و درس بعدی

  • passé composé = avoir/être (صرف‌شده) + participe passé.
  • -er → -é، -ir → -i، -re → -u؛ بی‌قاعده‌ها: eu، été، fait، pris، vu...
  • être با فعل‌های حرکتی (DR & MRS VANDERTRAMP) و همه‌ی فعل‌های بازتابی؛ بقیه avoir.
  • با être اسم مفعول با فاعل هماهنگ می‌شود (allée، arrivés).
پیشرفتت فقط روی همین مرورگر ذخیره می‌شود.

درس‌های مرتبط

گرامر را با واژه‌ها قوی کن

قاعده‌ها وقتی کارآمد می‌شوند که واژه‌ی کافی برای ساختن جمله داشته باشی. واژه‌های فرانسوی را با جعبه لایتنر یاد بگیر تا فراموش نشوند.